Υλικά
250 γρ. καλό βούτυρο αγελάδος, σε θερμοκρασία δωματίου (πολύ μαλακό)
180 γρ. ζάχαρη (περίπου 1 φλιτζάνι τσαγιού, κατά προτίμηση ψιλή/κρυσταλλική)
2 μεγάλα αυγά (σε θερμοκρασία δωματίου)
Ξύσμα από 2 πορτοκάλια (ακέρωτα)
100 ml φρέσκο χυμό πορτοκαλιού (περίπου ½ φλιτζάνι)
½ κ.γ. μαγειρική σόδα
2 κοφτά κ.γ. μπέικιν πάουντερ (10 γρ.)
1 κ.γ. εκχύλισμα βανίλιας ή 2 βανιλίνες
1 πρέζα αλάτι
520–550 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις (κοσκινισμένο)
Για την επάλειψη
1 κρόκο αυγού
1 κ.γ. γάλα ή νερό
1 πρέζα ζάχαρη (βοηθά στο έντονο καραμέλωμα και στη γυαλάδα)
Εκτέλεση
Στον κάδο του μίξερ χτυπάμε με το σύρμα το μαλακό βούτυρο μαζί με τη ζάχαρη και το ξύσμα πορτοκαλιού σε μέτρια προς δυνατή ταχύτητα για τουλάχιστον 6–8 λεπτά, μέχρι να ασπρίσει και να μοιάζει με αφράτη σαντιγί. (Το ξύσμα χτυπημένο με τη ζάχαρη απελευθερώνει όλα τα αιθέρια έλαια).
Προσθέτουμε τα αυγά ένα-ένα, περιμένοντας να ενσωματωθεί πλήρως το πρώτο πριν ρίξουμε το επόμενο, και προσθέτουμε τη βανίλια.
Κρατάμε το ποτήρι με τον χυμό πάνω από τον κάδο, ρίχνουμε μέσα τη σόδα, ανακατεύουμε να αφρίσει και το αδειάζουμε αμέσως στο μείγμα. Ανακατεύουμε σε χαμηλή ταχύτητα για λίγα δευτερόλεπτα.
Ανακατεύουμε το μπέικιν πάουντερ και το αλάτι μέσα στο κοσκινισμένο αλεύρι. Αλλάζουμε το εξάρτημα του μίξερ σε φτερό (ή συνεχίζουμε με σπάτουλα/χέρι). Προσθέτουμε το αλεύρι σταδιακά. Σταματάμε μόλις ενωθούν τα υλικά. Η ζύμη πρέπει να είναι εξαιρετικά απαλή, εύπλαστη, βουτυράτη και να κολλάει ανεπαίσθητα.
Σκεπάζουμε τη ζύμη με μεμβράνη και την αφήνουμε στο ψυγείο για 20–25 λεπτά. Το βούτυρο θα σφίξει τόσο ώστε να πλάθεται πανεύκολα χωρίς να ζητάει περιττό αλεύρι.
Κόβουμε κομμάτια ζύμης βάρους περίπου 30–35 γρ. Πλάθουμε σε κορδόνια και σχηματίζουμε κλασικά στρογγυλά κουλουράκια (κρικάκια) ή πλεξουδάκια, όπως στη φωτογραφία. Τοποθετούμε σε ταψί στρωμένο με αντικολλητικό χαρτί, αφήνοντας κενό 3–4 εκ. ανάμεσά τους γιατί φουσκώνουν.
Χτυπάμε τον κρόκο με το γάλα και την πρέζα ζάχαρη. Αλείφουμε απαλά την επιφάνεια με ένα μαλακό πινέλο.
Ψήνουμε σε καλά προθερμασμένο φούρνο στους 175°C στον αέρα (ή 180°C στις αντιστάσεις) για 15–18 λεπτά, μέχρι να αποκτήσουν βαθύ χρυσαφένιο, γυαλιστερό χρώμα. Δεν τα παραψήνουμε για να μη στεγνώσουν εσωτερικά.
Χρήσιμες συμβουλές
Μην παραζυμώνετε: Όσο λιγότερο δουλευτεί το αλεύρι με τα χέρια, τόσο πιο τρυφερά και αφράτα θα μείνουν στο ψήσιμο.
Έλεγχος ψησίματος: Μόλις ροδίσουν ομοιόμορφα και πάρουν αυτό το λαμπερό κεχριμπαρένιο χρώμα, τα βγάζουμε. Όταν βγουν από τον φούρνο είναι πολύ μαλακά, αλλά σταθεροποιούνται καθώς κρυώνουν.
Διατήρηση: Αφού κρυώσουν εντελώς σε σχάρα, κλείνονται αμέσως σε μεταλλικό κουτί μπισκότων ή γυάλινο βάζο με καπάκι. Διατηρούνται ολόφρεσκα και μαλακά για έως 2 εβδομάδες.